Оваа група компании сочинува речиси 100% од сите регистрирани во Србија – поточно 99,8%. Истата слика ја гледаме и во ЕУ, САД и Кина, каде што уделот е 99,8% до 99,9%. Тоа значи дека ниту една економија не може да опстои без нив. Покрај бројноста, МСП во Србија вработуваат над 60% од сите вработени, додека во ЕУ тој процент изнесува 63%, во САД околу 50%, а во Кина дури 80%. Тие создаваат повеќе од половина од БДП во секоја од овие економии.
Со други зборови: малите и средните претпријатија навистина се столбот на економијата.
Кој спаѓа во категоријата МСП?
За подобро да ја разбереме оваа група компании, потребно е да ги погледнеме критериумите:
- до 250 вработени,
- годишен приход до 40 милиони евра,
- вкупна актива до 20 милиони евра.
Иако горниот праг изгледа недостижно за многу компании, прашањето е: што е потребно за да се стигне таму?
Клучни проблеми со кои се соочуваат МСП
Недоволна професионализација на работењето
Многу сопственици водат бизнис „по чувство“, без јасни системи. Решението е обука и ангажирање на кадар кој може да преземе лидерски улоги, додека сопствениците се фокусираат на стратегија.
Непостоење знаење за стратешко позиционирање
Потребно е да се одговори на трите суштински прашања:
- што им е важно на клиентите,
- што правиме ние добро,
- што прави конкуренцијата добро.
Само така се гради уникатна вредносна понуда (UVP).
Слаба организација и ниска оперативна ефикасност
Компаниите често немаат следење на учинок. Анализа на процесите, елиминација на дуплирани активности и воведување јасни рокови и одговорности значително ја подобруваат ефикасноста.
Недостиг на квалификувана и мотивирана работна сила
Недостатокот на план за развој на вработените е еден од главните проблеми. Решението е транспарентна комуникација за развој, бонус-системи и признанија.
Слаба продажба и неефикасен маркетинг
Многу компании се потпираат на лични контакти. За раст е неопходно:
- анализа на пазари и конкуренција,
- воведување CRM системи за следење на продажба и односи со клиенти,
- поголеми инвестиции во маркетинг.
Непостоење план за продажба, набавка и финансии
Отсуството на буџети, продажни цели и планови доведува до проблеми со ликвидност. Потребни се годишни, квартални и месечни планови – приходи, расходи и продажни прогнози.
Слаба технолошка опременост
Компаниите често користат застарена технологија. Основна ИТ дијагностика и инвестирање во модерни алатки се предуслов за конкурентност.
Проблеми во ланецот на снабдување
Ад хок набавките доведуваат до или недостаток или вишок на залихи. Решението е планирање на залихи, продажба и автоматизација на набавките.
Недоволна дигитализација
Преносот од аналогни во дигитални процеси (нарачки, фактурирање, управување со документи, CRM, маркетинг) штеди време и ја намалува можноста за грешки.
Ниска свест за стратешки развој
Многу компании работат „од ден за ден“. Визија, поставување на 2–4 стратешки цели годишно и систематско остварување се клуч за одржлив раст.
Заклучок
Одговорот на прашањето „што можат компаниите подобро да прават за да напредуваат побрзо“ не е едноставен. Тој опфаќа цела низа сегменти – од професионализација и продажба, преку технологија и дигитализација, до стратешко планирање. Но едно е сигурно: за секој проблем постои решение. Со јасен план и вистинска поддршка, проблемите се решаваат побрзо, поевтино и поефикасно – и токму тоа е патот кон успешен и одржлив раст.
Извор – bizlife.rs
